11 Tháng Một, 2021 Tết Nguyên Đán là gì? Nguồn gốc ý nghĩa phong tục ngày Tết 2021

Tết Nguyên Đán là gì? Nguồn gốc ý nghĩa phong tục ngày Tết 2021

Tết Nguyên Đán là gì? Đối với người Việt, không ai là không biết ngày Tết. Nhưng không phải ai cũng hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Tết Cổ truyền này.
Tên gọi  này có  nguồn gốc từ tiếng Hán. “Tết” được Việt hoá từ từ “Tiết”. “Nguyên” có nghĩa là sự khởi đầu hay sơ khai, và “Đán” là buổi sáng sớm. Như vậy, “Tết Nguyên Đán” có nghĩa là buổi sớm mai của đầu năm.

Đây được coi là ngày lễ lớn và quan trọng nhất trong năm, theo ảnh hưởng của Lịch âm và văn hoá Đông Á. Trong đó, văn hoá Đông Á thuộc văn minh nông nghiệp lúa nước. Do nhu cầu canh tác nông nghiệp, người ta đã chia thời gian trong năm thành 24 tiết khí khác nhau, trong đó tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu một chu kì canh tác, tức là Tiết Nguyên Đán. Hay còn gọi là Tết Nguyên Đán sau này.

  1. Lịch sử tết Nguyên Đán
    Tết Nguyên Đán có nguồn gốc như thế nào đến nay vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi. Hầu hết các thông tin đều cho rằng lịch sử Tết Nguyên Đán có nguồn gốc từ Trung Quốc, du nhập vào nước ta trong khoảng thời gian 1000 năm Bắc thuộc.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng đã tìm ra một số bằng chứng cho thấy tết Nguyên Đán từ lâu vốn đã là tết của người Việt cổ, chứ không phải là nguồn gốc từ Trung Quốc. Bằng chứng thứ nhất chính là sự tích “Bánh chưng bánh dày”. Nội dung truyện đã cho thấy phong tục làm bánh chưng bánh dày và “Tết” đã xuất hiện từ thời vua Hùng, tức là trước cả thời kì 1000 năm Bắc thuộc.

Bằng chứng thứ hai là trong cuốn “Kinh Lễ” của Khổng Tử. Trong đó ông đã viết: “Ta không biết Tết là gì, nghe đâu đó là tên của một ngày lễ hội lớn của bọn người Man, họ nhảy múa như điên, uống rượu và ăn chơi vào những ngày đó.” (Người Man – Nam Man, nghĩa là “người man rợ phía Nam”, ý chỉ các bộ lạc dân tộc ngoài Trung Nguyên cổ đại ở phía nam Trung Quốc.)

Ngoài ra, sách Giao Chỉ Chí cũng có đoạn viết “Bọn người Giao Quận thường tập trung thành từng phường hội nhảy múa ca hát, ăn uống chơi bời trong nhiều ngày để vui mừng một mùa cấy trồng mới, không những chỉ có dân làm nông mà tất cả người nhà của Quan lang, Chúa động cũng đều tham gia vào lễ hội này.” (Giao Quận – Quận Giao Chỉ, là tên gọi do Trung Quốc đặt cho lãnh thổ Việt Nam trong thời kì Bắc thuộc)

Về tên gọi, Tết Âm lịch nước ta được gọi là Tết Nguyên Đán trong khi Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc là ngày 1 tháng 1 dương lịch, còn Tết Âm lịch họ gọi là Xuân Tiết. Thêm vào đó, thời gian nghỉ của hai nước cũng khác nhau. Nước ta bắt đầu nghỉ tết từ ngày tiễn ông Công ông Táo 23 tháng Chạp đến mùng 7 tháng Giêng âm lịch. Trong khi, Trung Quốc vui tết từ mùng 8 tháng Chạp đến 15 tháng Giêng âm lịch.

Như vậy, Tết Nguyên Đán là tết cổ truyền của dân tộc Việt ta. Và trong thời kì Bắc thuộc, dịp lễ này đã chịu ảnh hưởng không nhỏ từ anh bạn láng giếng dẫn đến sự giống nhau ở một số phong tục, và dẫn đến sự nhầm lẫn về nguồn gốc của nó.

  1. Ý nghĩa tết Nguyên Đán
    3.1. Tết Nguyên Đán là ngày giao hoà giữa trời đất, con người và thần linh
    Tết Nguyên Đán được xem là ngày giao hoà giữa trời và đất, giữa con người và thần linh. Do đó, nhiều người tin tưởng rằng những ý nghĩ, mong ước và hành động của mình sẽ được các vị thần linh nghe thấy, thấu hiểu và ban phước lành.
    Đồng thời, những lời chúc tốt đẹp dành cho nhau trong năm mới cũng là một cách để trao đi những điều tốt đẹp đó đến người thân, bạn bè. Ngoài ra, Tết cũng là một dịp để tưởng nhớ các vị thần linh có liên quan đến sự được, mất của mùa màng như thần Đất, thần Mưa, thần Sấm, thần Nước, …
    Mồng 1 Tết Nguyên Đán 2021 là ngày 12 tháng 2 dương lịch.

    Cuộc sống vốn dĩ vẫn luôn đổi thay. Cứ chạy theo những thay đổi đó chỉ khiến bản thân thêm mệt mỏi. Hãy ung dung tự tại ngắm nhìn cuộc đời, ngắm sự xoay vần của cuộc sống và kiên định với mục tiêu đã chọn.